Khu kinh tế cửa khẩu là mô hình kinh tế đặc thù được phát triển tại khu vực biên giới, đóng vai trò là cầu nối giao thương giữa Việt Nam với các thị trường quốc tế, đặc biệt là các quốc gia có chung đường biên giới. Với lợi thế về vị trí, các khu kinh tế này được định hướng phát triển thương mại, xuất nhập khẩu, logistics, dịch vụ, du lịch và công nghiệp, góp phần thúc đẩy kinh tế địa phương và tăng cường liên kết vùng. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn tìm hiểu khu kinh tế cửa khẩu là gì, các khu kinh tế cửa khẩu trọng điểm tại Việt Nam, định hướng phát triển cửa khẩu thông minh và những chính sách ưu đãi dành cho nhà đầu tư
I. Khu Kinh tế cửa khẩu là gì?
Khu kinh tế cửa khẩu (KKTCK) là khu kinh tế được hình thành tại khu vực biên giới đất liền có cửa khẩu quốc tế, cửa khẩu chính hoặc cửa khẩu song phương, được thành lập theo quyết định của Thủ tướng Chính phủ. Đây là những khu vực có vị trí quan trọng trong phát triển thương mại biên giới, xuất nhập khẩu, logistics, dịch vụ, công nghiệp và du lịch.
Với lợi thế nằm trên các tuyến giao thương quốc tế, KKTCK đóng vai trò là cầu nối giữa Việt Nam với các nước láng giềng, đồng thời tạo động lực phát triển kinh tế – xã hội tại các địa phương biên giới.
KKTCK được phát triển với mục tiêu khai thác lợi thế về vị trí địa lý và cửa khẩu để thúc đẩy:
- Hoạt động xuất nhập khẩu và thương mại biên giới.
- Logistics, kho bãi và vận chuyển hàng hóa quốc tế.
- Sản xuất công nghiệp và công nghiệp hỗ trợ.
- Dịch vụ thương mại, tài chính, du lịch và đô thị.
- Thu hút vốn đầu tư trong nước và nước ngoài.
- Tạo việc làm, phát triển hạ tầng và nâng cao năng lực kinh tế cho khu vực biên giới.
Đặc biệt, một số KKTCK có thể hình thành khu phi thuế quan với cơ chế quản lý hải quan và chính sách thuế đặc thù theo quy định pháp luật.
Khu Kinh tế cửa khẩu là một trong những loại hình khu kinh tế đặc biệt của Việt Nam
II. 8 Khu Kinh tế cửa khẩu trọng điểm tại Việt Nam
Năm 2020, Thủ tướng Chính phủ đồng ý lựa chọn 8 KKT cửa khẩu trọng điểm để tập trung đầu tư phát triển từ nguồn ngân sách nhà nước trong giai đoạn 2021–2025. Danh sách gồm:
| 1 |
Khu kinh tế cửa khẩu Móng Cái – Quảng Ninh |
Nằm tại khu vực biên giới Việt Nam – Trung Quốc, KKT cửa khẩu Móng Cái có vai trò quan trọng trong thương mại, xuất nhập khẩu, logistics, dịch vụ và du lịch, kết nối Việt Nam với thị trường Trung Quốc và khu vực Đông Bắc Á. |
| 2 |
Khu kinh tế cửa khẩu Đồng Đăng – Lạng Sơn |
Đây là một trong những đầu mối giao thương quan trọng trên tuyến biên giới Việt Nam – Trung Quốc, có lợi thế phát triển xuất nhập khẩu, logistics, kho bãi và dịch vụ cửa khẩu. |
| 3 |
Khu kinh tế cửa khẩu Lào Cai |
KKT cửa khẩu Lào Cai giữ vai trò quan trọng trên tuyến giao thương Việt Nam – Trung Quốc và kết nối với hành lang kinh tế Côn Minh – Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng – Quảng Ninh, tạo điều kiện phát triển thương mại, logistics và dịch vụ. |
| 4 |
Khu kinh tế cửa khẩu tỉnh Cao Bằng |
KKT cửa khẩu Cao Bằng có vị trí chiến lược tại khu vực Đông Bắc, tạo điều kiện phát triển thương mại biên giới, xuất nhập khẩu, logistics và dịch vụ, đồng thời thúc đẩy phát triển kinh tế tại khu vực biên giới. |
| 5 |
Khu kinh tế cửa khẩu quốc tế Cầu Treo – Hà Tĩnh |
KKT cửa khẩu quốc tế Cầu Treo nằm trên hành lang kinh tế Đông – Tây, kết nối Việt Nam với Lào và các nước trong khu vực. Khu kinh tế được định hướng phát triển đa ngành gồm công nghiệp, thương mại, dịch vụ, logistics, du lịch và đô thị. |
| 6 |
Khu kinh tế – thương mại đặc biệt Lao Bảo – Quảng Trị |
Lao Bảo có vị trí quan trọng trên tuyến Hành lang kinh tế Đông – Tây, kết nối Việt Nam với Lào và khu vực Đông Bắc Thái Lan. Khu kinh tế có lợi thế phát triển thương mại biên giới, logistics, dịch vụ và sản xuất. |
| 7 |
Khu kinh tế cửa khẩu Mộc Bài – Tây Ninh |
Nằm trên tuyến biên giới Việt Nam – Campuchia, KKT cửa khẩu Mộc Bài có lợi thế kết nối với TP.HCM, các tỉnh Đông Nam Bộ và thị trường Campuchia, phù hợp phát triển thương mại, logistics, dịch vụ và công nghiệp. |
| 8 |
Khu kinh tế cửa khẩu tỉnh An Giang |
KKT cửa khẩu An Giang có vị trí tại khu vực biên giới Tây Nam, giữ vai trò thúc đẩy thương mại biên giới, xuất nhập khẩu, logistics và dịch vụ, đồng thời tăng cường kết nối kinh tế giữa Việt Nam với Campuchia. |
III. Chính sách ưu đãi trong Khu Kinh tế cửa khẩu
Trước năm 2018, hàng hóa và dịch vụ từ khu phi thuế quan trong các KKT cửa khẩu xuất khẩu ra nước ngoài được miễn thuế GTGT; trong khi đó, hàng hóa từ nội địa đưa vào khu phi thuế quan được hưởng thuế suất GTGT 0%. Ngoài ra, các nhà đầu tư trong Khu kinh tế cửa khẩu còn được giảm 70% tiền thuê đất và thuê mặt nước sau khi kết thúc thời gian miễn phí thuê ban đầu.
Khu kinh tế cửa khẩu Móng Cái – Quảng Ninh
Tuy nhiên, ngày 16/01/2018, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định 01/2018/QĐ-TTg, bãi bỏ Quyết định 72/2013/QĐ-TTg về cơ chế tài chính đặc thù đối với khu kinh tế cửa khẩu. Từ đó, các KKT cửa khẩu chuyển sang áp dụng ưu đãi đầu tư theo khung quy định chung của Luật Đầu tư 2020 và Nghị định 35/2022/NĐ-CP về quản lý Khu Công nghiệp và Khu Kinh tế.
Khu Kinh tế nói chung, bao gồm Khu Kinh tế cửa khẩu, được hưởng ưu đãi đầu tư áp dụng cho khu vực có điều kiện kinh tế – xã hội đặc biệt khó khăn. Cụ thể, dự án đầu tư trong Khu kinh tế cửa khẩu sẽ được áp dụng thuế suất 10% trong 15 năm, được miễn thuế 4 năm đầu và giảm 50% số thuế phải nộp trong 9 năm tiếp theo.
Khu Kinh tế cửa khẩu tiếp tục chứng minh vai trò chiến lược trong việc thúc đẩy thương mại biên giới, phát triển logistics và tạo động lực tăng trưởng khu vực. Với định hướng đầu tư trọng tâm, cùng lộ trình chuyển đổi sang mô hình cửa khẩu thông minh, các khu vực này sẽ giữ vị trí quan trọng trong chiến lược hội nhập và mở rộng chuỗi cung ứng của Việt Nam. Trong thời gian tới, hiệu quả triển khai hạ tầng, ứng dụng công nghệ và thu hút đầu tư sẽ là yếu tố then chốt quyết định sức bật của hệ sinh thái kinh tế biên giới.
Tìm hiểu thêm: Khu công nghiệp và cụm công nghiệp khác nhau thế nào?
Trên đây Global land đã cung cấp tới bạn đọc thông tin Khu kinh tế cửa khẩu là gì? 8 Khu KTCK trọng điểm tại Việt Nam, hy vọng có thể mang tới những thông tin hữu ích tới quý độc giả. Xem thêm các bài viết khác của Global Land tại đây.
——————–